Ο Lukas Sjöman κατασκεύασε μόνος του ένα 11μετρο σκάφος και απέδειξε ότι η ηλιακή ενέργεια, η ηλεκτροκίνηση και η έξυπνη σχεδίαση μπορούν να μετατρέψουν ένα απλό DIY project σε ένα πραγματικό ταξίδι χιλιάδων ναυτικών μιλίων.
Τι θα γινόταν αν ένα yacht μπορούσε να ταξιδεύει για χιλιάδες ναυτικά μίλια χωρίς να χρειάζεται να αναζητήσει ούτε μία φορά πρατήριο καυσίμων;
Αυτό ακριβώς θέλησε να δοκιμάσει στην πράξη ο Φινλανδός κατασκευαστής και λάτρης της θάλασσας Lukas Sjöman, δημιουργώντας το Helios 11. Ένα χειροποίητο σκάφος μήκους περίπου 11 μέτρων, το οποίο συνδυάζει φωτοβολταϊκά, ηλεκτροκίνηση, μπαταρίες και ένα βοηθητικό ιστίο, αποδεικνύοντας ότι η βιώσιμη ναυσιπλοΐα δεν είναι πλέον απλώς ένα σχέδιο για το μέλλον.
200 ημέρες, ένα εργαστήριο και ένα μεγάλο όνειρο
Η ιστορία του Helios 11 ξεκινά πολύ μακριά από τα μεγάλα ναυπηγεία και τα εντυπωσιακά yacht shows.
Ο Sjöman χρειάστηκε περίπου 200 ημέρες για να κατασκευάσει το σκάφος, χρησιμοποιώντας κυρίως θαλάσσιο κόντρα πλακέ και υαλοβάμβακα. Η φιλοσοφία του ήταν διαφορετική από εκείνη ενός συμβατικού yacht.
Δεν προσπάθησε να δημιουργήσει ένα βαρύ σκάφος με έναν ισχυρό κινητήρα που θα μπορούσε να καλύψει κάθε ενεργειακή ανάγκη. Αντίθετα, ξεκίνησε από την αντίθετη πλευρά:
Πώς μπορώ να χρειάζομαι όσο το δυνατόν λιγότερη ενέργεια;
Η απάντηση ήταν ένα ελαφρύ, αποδοτικό σκάφος, σχεδιασμένο γύρω από την ηλεκτρική πρόωση και την παραγωγή ενέργειας από τον ήλιο.
Ο ήλιος γίνεται… καύσιμο
Στην οροφή του Helios 11 βρίσκονται φωτοβολταϊκά πάνελ συνολικής ισχύος περίπου 6 kW. Η ενέργεια που παράγεται αποθηκεύεται στις μπαταρίες και στη συνέχεια χρησιμοποιείται για την κίνηση του ηλεκτροκινητήρα.
Το σύστημα συμπληρώνεται από ένα βοηθητικό ιστίο. Όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν, ο άνεμος αναλαμβάνει μέρος της δουλειάς, μειώνοντας ακόμη περισσότερο την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του project.
Το Helios 11 δεν βασίζεται αποκλειστικά στις μπαταρίες του. Παράγει συνεχώς ενέργεια κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Όσο περισσότερη ενέργεια παράγεται από τον ήλιο και τον άνεμο και όσο πιο προσεκτικά διαχειρίζεται την ταχύτητα και την κατανάλωση, τόσο περισσότερο μπορεί να παραμένει στη θάλασσα.
Δεν είναι λοιπόν απλώς ένα ηλεκτρικό σκάφος. Είναι ένα μικρό κινητό ενεργειακό σύστημα.
3.000 ναυτικά μίλια μέχρι την Ίμπιζα
Η πραγματική δοκιμασία ήρθε όταν ο Sjöman αποφάσισε να αφήσει πίσω του τη Φινλανδία.
Με το Helios 11 ξεκίνησε ένα ταξίδι που θα τον οδηγούσε μέχρι την Ίμπιζα, διανύοντας συνολικά περίπου 5.700 χιλιόμετρα ή περισσότερα από 3.000 ναυτικά μίλια.
Η διαδρομή πέρασε από χώρες της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης, αλλά και από τη Μεσόγειο, με το σκάφος να κινείται τόσο σε θαλάσσιες περιοχές όσο και σε ποτάμια και κανάλια.
Το ταξίδι ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς ξεκίνησε σε περιοχή όπου οι διαθέσιμες ώρες ηλιοφάνειας δεν ήταν ιδανικές.
Αυτό σήμαινε ότι ο Sjöman έπρεπε να αντιμετωπίσει το ταξίδι όχι σαν μια απλή μετακίνηση από το ένα λιμάνι στο άλλο, αλλά σαν μια συνεχή διαχείριση ενέργειας.
Όταν ο ήλιος ήταν δυνατός, οι μπαταρίες μπορούσαν να φορτίσουν. Όταν οι συνθήκες ήταν δυσκολότερες, η ταχύτητα μειωνόταν και το ιστίο έμπαινε στο παιχνίδι.
Η θάλασσα, ο ήλιος και ο άνεμος έγιναν ουσιαστικά μέρος του συστήματος πρόωσης.
Όχι «μαγική» απεριόριστη αυτονομία
Ο όρος «απεριόριστη αυτονομία» που χρησιμοποιείται για το Helios 11 χρειάζεται μια μικρή διευκρίνιση.
Το σκάφος δεν μπορεί να ταξιδεύει ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες ή την κατανάλωση. Η αυτονομία του επηρεάζεται από την ηλιοφάνεια, τον άνεμο, τον κυματισμό, το φορτίο, την ταχύτητα και τη διαχείριση της ενέργειας.
Η καινοτομία βρίσκεται αλλού:
Το σκάφος μπορεί να αναπληρώνει μεγάλο μέρος της ενέργειας που καταναλώνει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Αυτό αλλάζει εντελώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αυτονομία ενός ηλεκτρικού σκάφους.
Σε ένα συμβατικό yacht, η λογική είναι απλή: καταναλώνεις καύσιμο και κάποια στιγμή πρέπει να ανεφοδιαστείς.
Στο Helios 11, η λογική γίνεται:
ταξιδεύω – παράγω ενέργεια – αποθηκεύω – καταναλώνω – συνεχίζω.
Ένα yacht περίπου $20.000;
Ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ιστορίας είναι το κόστος του project.
Το Helios 11 έχει αναφερθεί ότι κατασκευάστηκε με κόστος περίπου 20.000 δολαρίων, ένα ποσό εξαιρετικά χαμηλό αν το συγκρίνει κανείς με τις τιμές των σύγχρονων yachts.
Φυσικά, δεν πρέπει να συγκρίνουμε το συγκεκριμένο κόστος κατασκευής ενός DIY project με την εμπορική τιμή ενός επαγγελματικά κατασκευασμένου yacht.
Ωστόσο, το μήνυμα παραμένει εντυπωσιακό.
Ο Sjöman απέδειξε ότι με σωστό σχεδιασμό, προσωπική εργασία και προσεκτική επιλογή υλικών μπορεί να δημιουργηθεί ένα πραγματικά λειτουργικό σκάφος μεγάλου μεγέθους, χωρίς την ανάγκη ενός τεράστιου budget.
Η νέα εποχή της ηλεκτροκίνησης
Το Helios 11 δεν πρόκειται να αντικαταστήσει αύριο τα συμβατικά yachts. Δεν είναι αυτός ο στόχος.
Η πραγματική του αξία βρίσκεται στο γεγονός ότι αποτελεί ένα πείραμα σε πραγματικές συνθήκες.
Για χρόνια, η ηλεκτροκίνηση στη θάλασσα αντιμετωπιζόταν κυρίως ως λύση για μικρά σκάφη, λίμνες, ποτάμια και σύντομες διαδρομές.
Projects όπως το Helios 11 δείχνουν ότι η συζήτηση μπορεί να πάει πολύ μακρύτερα.
Και το σημαντικότερο είναι ότι η λύση δεν βρίσκεται μόνο σε μεγαλύτερες μπαταρίες.
Βρίσκεται στον συνδυασμό:
ελαφριάς κατασκευής + αποδοτικής γάστρας + ηλεκτροκίνησης + ηλιακής ενέργειας + μπαταριών + ιστίου + έξυπνης διαχείρισης ενέργειας.
Από το DIY project στην επόμενη γενιά σκαφών
Το Helios 11 είναι περισσότερο από ένα περίεργο σκάφος που κατάφερε να φτάσει από τη Φινλανδία στην Ίμπιζα.
Είναι ένα μήνυμα προς τη ναυτική βιομηχανία.
Σε μια εποχή όπου το κόστος των καυσίμων, οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις και η ανάγκη για πιο βιώσιμη ναυσιπλοΐα βρίσκονται συνεχώς στο επίκεντρο, η ιδέα ενός σκάφους που παράγει μόνο του την ενέργεια που χρειάζεται αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Ο Lukas Sjöman δεν δημιούργησε το μεγαλύτερο, γρηγορότερο ή πολυτελέστερο yacht.
Δημιούργησε κάτι ίσως πιο σημαντικό:
ένα σκάφος που σχεδιάστηκε όχι για να καταναλώνει περισσότερα, αλλά για να χρειάζεται λιγότερα.
Και αφού κατάφερε να διασχίσει την Ευρώπη και να φτάσει μέχρι την Ίμπιζα χωρίς συμβατικό καύσιμο, το επόμενο ερώτημα είναι πλέον ακόμη πιο ενδιαφέρον:
Μήπως το μέλλον του yachting δεν χρειάζεται περισσότερη ισχύ, αλλά περισσότερη εξυπνάδα;
